ایران شرقی 10 مرداد 1395 ساعت 14:32 http://easterniran.com/fa/doc/translate/124/ -------------------------------------------------- افراط‌گرایی در آسیای مرکزی عنوان : هشدار ترکیه به قرقیزستان در مورد فعالیت «گولن» -------------------------------------------------- به عقیده برخی کارشناسان، فارغ‌التحصیلان مدارس و موسسات وابسته به گولن در حال حاضر حدود 40 درصد از نخبگان سیاسی قرقیزستان را تشکیل می‌دهند و طرفداران جنبش گولن در حقیقت در بالاترین سطح کار می‌کنند و حتی در بالاترین سطح رهبری قرقیزستان نیز حضور دارند. هبری فعلی ترکیه ظاهرا خیلی نگران است که قرقیزستان که یک کشور آزاد در منطقه آسیای مرکزی است، تبدیل به یک هسته مرکزی برای طرفداران گولن شود به همین دلیل در این زمینه به بیشکک هشدار داده است. متن : ایران شرقی/ پس از کودتای نافرجام در ترکیه مقامات این کشور به قرقیزستان هشدار دادند تا در مورد همکاری با سازمان و مدارس گولن در این کشور تجدید نظر شود و حتی فعالیت آنها تعطیل شود. مولود چاوش اوغلی وزیر امور خارجه ترکیه در روز 24 جولای اعلام کرد که طرفداران گولن در قرقیزستان نفوذ قابل توجهی دارند. وی در ادامه عنوان کرد: اگر قرقیزستان روابط خود را با گولن قطع نکند، آنکارا در روابط برادارانه خود با بیشکک تجدید نظر خواهد کرد. در این زمینه کارشناسان آسیای مرکزی در مورد فعالیت مدارس گولن در کشورهای منطقه نظرات خود را عنوان کردند. نور محمد خامانوف یکی از مخالفین رژیم ترکمنستان و سفیر سابق این کشور در ترکیه نیز در مصاحبه با دویچه وله اعلام کرد: در طول دهه 2000 دولت سکولار ترکیه با دقت در مورد گسترش سیستم آموزشی گولن در منطقه آسیای مرکزی مطالعه کرده بود و با توجه به اینکه این سیستم بنیاد گرای اسلامی نیست مع الوصف فعالیت این سیستم را در ترکیه مجاز ندانست ولی از گسترش فعالیت گولنیها در منطقه آسیای مرکزی نیز جلوگیری نکرد و حتی علاقمند به گسترش فعالیت آنها نیز بود زیرا از این طربق دولت ترکیه ضمن نزدیک شدن به دولت های ترک زبان منطقه باعث گسترش فرهنگ ترکیه در منطقه آسیای مرکزی می شد. خامانوف اظهار داشت در آن وقت دولت ترکیه قادر به تامین امور مالی برای رواج فرهنگ این کشور در منطقه آسیای مرکزی نبود و برای دولت بسیار مقرون به صرفه بود که در شرایط مطلوبی که گولن در جهت باز کردن سیستم های آموزشی ایجاد می کند دولت ترکیه هم در گسترش فرهنگ ترکیه در این مناطق دستش باز باشد. خامانوف افزود: ولی در زمان صفر مراد نیازاف رئیس جمهور متوفی ترکمنستان مدارس وابسته به گولن در این جمهوری بسته شدند که با تاسف بسیار زیاد رهبران ترکیه مواجه شد ضمن اینکه شبیه به همین اقدام در ازبکستان نیز دیده شد. ولی در قرقیزستان و قزاقستان موسسات آموزشی گولن تاکنون به فعالیت خود ادامه داده اند. سیستم سبات (sebat) الکساندر توکماتوف یکی از کارشناسان قرقیزستان در مصاحبه با دویچه وله دراین رابطه گفت: در قرقیزستان این موسسات در ردیف موسسات آموزشی بین المللی sebat عمل می کنند. تا به امروز آنها دارای 16 موسسه و 2 مدرسه بین المللی و یک دانشگاه هستند که در مجموع آنها 11000 دانش آموز و دانشجو مشغول به تحصیل هستند. دراین موسسات به زبان های ترکی، قرقیزی، روسی و انگلیسی تدریس می شود. این کارشناس می افزاید: در قرقیزستان این موسسات با سیستم ترکیه عجین شده اند، در حالیکه این موسسات بهترین و با کیفیت ترین نوع آموزش را به دور از فضای فاسد که در حال حاضر اکثر فضاهای آموزشی قرقیزستان را فرا گرفته است، ارائه می دهند. یکی از وزرای قرقیزستان که نخواست نامش فاش شود در مصاحبه با دویچه وله گفت: فارغ التحصیلان مدارس و موسسات وابسته به گولن در حال حاضر حدود 40 درصد از نخبگان سیاسی قرقیزستان را تشکیل می دهد و طرفداران جنبش گولن در حقیقت در بالاترین سطح کار می کنند و حتی در بالاترین سطح رهبری قرقیزستان نیز حضور دارند. اهرم فشار این منبع ناشناس در ادامه صحبت خود افزود: مدارس و موسسات آموزشی این سیستم علیرغم درخواست دولت ترکیه بسته نخواهند شد ولی برای ترکیه جهت فشار وارد آوردن به دولت قرقیزستان اهرم فشار وجود دارد. رهبران درجه یک قرقیزستان و وابستگان آنها دارایی های زیادی در ترکیه دارند که غالبا مشترک با طرفداران و بازرگانان وابسته به گولن می باشد. به همین دلیل دولت فعلی ترکیه به نام مبارزه با تروریسم می تواند همه این دارایی ها را تصرف کند. یکی دیگر از اهرم های فشار، افشای اطلاعات در رابطه با شیوه های فساد مالی و تقلب ها و رشوه خواری ها در سطح مقامات قرقیز و با مشارکت آنها می باشد. بنابراین همکاران آنها در ترکیه ریسک بزرگی را انجام می دهند چراکه تمامی این طرح ها از طریق ترکیه انجام شده است. به گفته این منبع ناشناس، تصمیمات مربوط به امور ویزایی و یا تحریم های دیگر در رابطه با ترکیه اقدامات خطرناکی است زیرا با محروم شدن از حمایت ترکیه در اموربازرگانی ضرر و زیان متوجه این دولت خواهد شد و نه تنها قرقیزستان بلکه بسیاری از موسسات تجاری ترکیه از طریق قرقیزستان که در قزاقستان، روسیه و چین فعالیت می کنند متضرر می شوند. مارس ساریف یکی دیگر از کارشناسان قرقیزستان در مصاحبه با دویچه وله اظهار داشت: سیستم آموزشی سبات در رابطه با گولن در قرقیزستان مسدود نخواهد شد زیرا این سیستم یک شبکه گسترده است که متخصصان مجرب را آماده می کند و چنین اقدامی باعث شکاف عمیق در سیستم آموزشی قرقیزستان خواهد شد. در روز 25 جولای وزارت خارجه قرقیزستان جواب غیر منتظره ای به داوود چاوش اوغلی داد و نارضایتی خود را مبنی بر دخالت آنکارا در مورد امور داخلی یک کشور مستقل آنهم با لحن اولتیماتوم و باج خواهی، اعلام کرد. با این حال مقامات قرقیزستان، ضمن رعایت ادبیات دیپلماتیک اعلام کردند که حقایق و واقعیت های مدارس ترکیه در قرقیزستان را بررسی خواهند کرد. ساریف در این رابطه معتقد است، اگر چه اولتیماتوم دولت ترکیه خیلی هم دیپلماتیک نبود ولی آنها به هدف خود رسیده اند و حالا این طرف قرقیزی است که باید توجه بیشتری را به کسانی که برای کار در این مدارس، وارد قرقیزستان می شوند بنماید. وی ادامه داد: رهبری فعلی ترکیه ظاهرا خیلی نگران است که قرقیزستان که یک کشور آزاد در منطقه آسیای مرکزی است، تبدیل به یک هسته مرکزی برای طرفداران گولن شود به همین دلیل در این زمینه به بیشکک هشدار داده شده است. ولی کارشناسان بر این باورند که در آینده نزدیک می توان منتظر یک تعارض و برخورد جدی بین ترکیه و قرقیزستان بود.