ایران شرقی 7 تير 1397 ساعت 11:05 http://easterniran.com/fa/doc/note/1457/ -------------------------------------------------- جایگاه بندر چابهار در تجمیع منافع بازیگران عنوان : مولفه‌های اثرگذار بر استثنا شدن پروژه بندر چابهار از تحریم‌های آمریکا -------------------------------------------------- به رغم تلاش‌های آمریکا برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران در پسا برجام، به نظر می‌رسد که اجماع منافع بازیگران متعددی سبب شده است، آمریکا تا این لحظه نه تنها از تهدید کشورها و شرکت‌ها برای سرمایه گذاری در پروژه عظیم بندر چابهار سخنی به میان نیاورد بکله امکان استثنا شدن آن نیز به دلایل متعددی وجود دارد. متن : ایران شرقی/ * جاوید حسینی نیکی هیلی نماینده آمریکا در سازمان ملل که به دهلی نو سفر کرده است، در دیدار با نارندار مودی نخست وزیر هند، به وی اطلاع داده است که آمریکا در حال کار روی طرحی است که بر اساس آن، هند اجازه داشته باشد تا از بندر چابهار به عنوان کریدوری برای افغانستان استفاده کند.هر چند نیکی هیلی در این دیدار به صراحت با واردات نفت از ایران مخالفت کرده است اما در مورد استفاده هند از این بندر مخالفت صریحی نداشته است. به رغم تلاش های آمریکا برای تحت فشار قرار دادن جمهوری اسلامی ایران در پسا برجام، به نظر می رسد که اجماع منافع بازیگران متعددی سبب شده است، آمریکا تا این لحظه نه تنها از تهدید کشورها و شرکت ها برای سرمایه گذاری در پروژه عظیم بندر چابهار سخنی به میان نیاورد بکله امکان استثنا شدن آن نیز وجود دارد. دلایلی که به نفع این دیدگاه رأی می دهند، عبارتند از: - هند و افغانستان در استراتژی های کلان آمریکا در منطقه نقش کلیدی دارند و چابهار نقش ارتباطی انحصاری بین این دو بازیگر را ایفا می کند. - رقابت چابهار و گوادر؛ پروژه هندی چابهار می تواند بالانسی برای پروژه چینی گوادر باشد. بر اساس برخی دیدگاه های واقع گرایانه، یکی از اهداف حضور آمریکا در منطقه و همپیانی آن با هند، کنترل چین می باشد. از این رو تداوم کار، این پروژه که نقش بالانسر را دارد، به نفع هند و آمریکا خواهد بود. - حذف پروژه چابهار، سرنوشت تجارت و ترانزیت افغانستان را بار دیگر در اختیار پاکستان قرار می دهد و این مغایر با سیاست فشارهای آمریکا به پاکستان است. - چابهار برای کابل، راه تنفسی جدیدی ایفا کرده است و ترانزیت و تجارت و در نتیجه سیاست این کشور را از سلطه پاکستان خارج کرده است. دولت افغانستان هم به برای تدوام کار چابهار مصر است. - نقش لابی قدرتمند هند در آمریکا هم می تواند به نفع استثنا شدن پروژه چابهار از تحریم های آمریکا اثرگذار باشد. - کشورهای آسیای مرکزی نیز به نفع تدوام پروژه چابهار بر آمریکا فشار وارد خواهند کرد. همکاری های نزدیک آمریکا با برخی کشورهای آسیای مرکزی می تواند در پذیرش این خواسته، اثرگذار باشد. در مجموع با توجه به گره خوردن منافع بازیگران متعدد به پروژه بندر چابهار و منعفت غیر مستقیم آمریکا از اجرایی شدن این بندر، ممکن است سرمایه گذاری در این پروژه عظیم از تحریم های آمریکا استثنا شود. اما با این وجود ممکن است که حجم سرمایه گذاری در آن و یا کاربردهای آن با محدودیت هایی مواجه گردد. انتهای پیام/ *پژوهشگر موسسه مطالعات آسیای مرکزی و افغانستان