ایران شرقی 25 ارديبهشت 1396 ساعت 14:09 http://easterniran.com/fa/doc/translate/547/ -------------------------------------------------- عنوان : آیا برنامه‌های دفاع هوایی روسیه در اوراسیا تحقق خواهد یافت؟ -------------------------------------------------- تصویب توافقات در زمینه «سیستم دفاع هوایی مشترک» به مسکو اجازه می‌دهد تا حضور دارایی‌های روسی را در مناطق دیگر اعضای توافق «سیستم دفاع هوایی مشترک» حفظ کند و همچنین این توافقات، برای اعمال فشار مسکو بر شرکای خود در مورد اخذ مجوز ایجاد پایگاه‌های روسیه و دارایی‌های دفاع موشکی در خاک این کشورها، مبنای قانونی ایجاد می‌نماید. حتی اگر شرکای روسیه قادر به پیدا کردن وسیله‌ای برای تقویت توانمندی‌های خود و یا مقاومت در برابر فشار مسکو باشند، ادغام و همکاری نزدیک‌تر در چارچوب توافق «سیستم دفاع هوایی مشترک» به معنای افزایش اتکا به مسکو برای تامین تجهیزات و آموزش‌های جدید است. متن : ایران شرقی/ در حالیکه 22 سال از توافق فدراسیون روسیه و جمهوری های شوروی سابق در مورد ایجاد سیستم دفاع هوایی مشترک کشورهای عضو اتحادیه کشورهای مستقل مشترک المنافع می گذرد، در حال حاضر، تنها 6 کشور ارمنستان، بلاروس، قزاقستان، قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان از 10 کشور اصلی امضا کننده این توافق به عنوان شرکت کنندگان فعال توافق باقی مانده اند. در این راستا، ازبکستان در خلال سال های 1999 تا 2006 و بار دیگر در سال 2012، از سازمان پیمان امنیت جمعی خارج شد اما همچنان به شرکت در تمرینات دفاع هوایی کشورهای مستقل مشترک المنافع و حفظ همکاری های دو جانبه با مسکو در مورد موضوعات دفاع هوایی، ادامه داد. در همین حال، کشورهای دیگر جمهوری های شوروی سابق از جمله ترکمنستان و گرجستان همکاری خود را در سال 1997 قطع نمودند (گرجستان در سال 2008 از اتحادیه کشورهای مستقل مشترک المنافع خارج شد)، در حالی که اوکراین (که مانند ازبکستان، همکاری دوجانبه با مسکو داشت) پس از الحاق کریمه، تمام روابط نظامی خود را با روسیه متوقف نمود. با این وجود، سیستم دفاع هوایی مشترک نشان داده است که در برابر روابط اغلب سست میان اعضای فعال باقی مانده خود، انعطاف پذیری قابل ملاحظه ای داشته است. در واقع، کرملین قصد دست برداشتن از این سیستم را نداشته و در عوض برنامه های بزرگی برای آینده آن دارد. در حال حاضر، مسکو فعالانه به ایجاد "سیستم های دفاع هوایی منطقه ای مشترک" در چارچوب همان توافق سیستم دفاع هوایی مشترک می پردازد. به گفته ژنرال پاول کوراچنکو معاون اول فرمانده نیروی هوایی روسیه، این سیستم های مشترک منطقه ای در اروپای شرقی، قفقاز و مناطق آسیای مرکزی (حوزه سازمان پیمان امنیت جمعی)، ایجاد خواهد شد. کوراچنکو در گفتگو با خبرنگاران در ماه آوریل سال 2016 اعلام کرد که روسیه و بلاروس در حال حاضر، تشکیل چنین سیستمی را در منطقه اروپای شرقی به اتمام رسانده اند. توافقنامه هایی برای ایجاد دو سیستم دیگر دفاع هوایی منطقه ای مشترک در منطقه قفقاز و آسیای مرکزی با دو کشور قزاقستان و ارمنستان در سال 2013 و 2015 به امضا رسیده است و مذاکرات با قرقیزستان و تاجیکستان برای تصویب توافق در مورد استقرار سیستم های مشابه، در حال انجام است. روسیه توسط یکپارچه سازی نزدیک تر با شبکه دفاع هوایی شرکای خود (از طریق ایجاد سیستم های مشترک منطقه ای)، امکان واکنش بیشتری به نیروهای خود داده و همچنین توانایی این کشور جهت هماهنگی و فرماندهی نیروهای مشترک را افزایش می دهد. با این حال، شک و تردید جدی در مورد اینکه آیا چنین سیستم منطقه ای می تواند در آینده قابل پیش بینی با موفقیت اجرا شود، وجود دارد بویژه با توجه به اینکه توان نیروهای هوایی و دفاع هوایی بیشتر شرکت کنندگان در توافق سیستم دفاع هوایی مشترک، ضعیف باقی مانده است. این امر در مورد قرقیزستان و تاجیکستان به درستی صدق می کند. همانطور که یک مفسر دفاع روسی به درستی اشاره می کند، در قرقیزستان و تاجیکستان هیچ جنگنده هوایی وجود ندارد و تاسیسات دفاع هوایی با سیستم های موثر موشک های سطح به هوا (SAM) مجهز نیست. علاوه بر این، هر دو این کشورها فاقد سیستم های کنترل خودکار مدرن هستند. بدون این سیستم ها، دستیابی به سطوح مورد نظر یکپارچه سازی و ایجاد فرماندهی و کنترل موثر بر نیروهای مربوطه امکان پذیر نخواهد بود. این نکته دقیقا در مقاله سال 2014 نشریه روسی زبان (Vozdushno-Kosmicheskaya Oborona) در باب سیستم دفاع هوایی مشترک، مورد تاکید قرار گرفت. این مقاله اشاره می کند که کمبود (و در برخی موارد فقدان کامل) سیستم های کنترل خودکار مدرن، اجرای کامل وظایف کنترل اصلی را مختل می سازد. مسلما، ارمنستان، بلاروس و قزاقستان، پیشرفت آشکاری در افزایش توانایی دفاع هوایی خود در طول دهه گذشته، به ویژه از طریق دریافت سیستم های پیشرفته تر سیستم های موشکی سطح به هوا از روسیه داشته اند. با این حال، با توجه به کمبود بودجه های نظامی این کشورها، دریافت این سیستم ها از مسکو تنها در صورت تمایل مسکو به عرضه سیستم ها با قیمت هایی با تخفیف زیاد، امکان پذیر است. به عنوان مثال، کرملین در سال های 2015-2016، سیستم های دست دوم S300 را به صورت رایگان به قزاقستان و بلاروس منتقل کرد (اگرچه هزینه تعمیرات اساسی آن ها باید توسط آستانه و احتمالا توسط مینسک، پرداخت می شد). همچنین، ترتیبات مالی ویژه، امکان تهیه تعدادی سیستم های موشکی سطح به هوا کوتاه برد Tor-M2E و میان برد Buk-M2 را برای بلاروس و ارمنستان، فراهم ساخت. در همین حال، در مواردی که امتیازات مالی مشابهی در آینده به کشورهای فوق الذکر داده شود، در غیر اینصورت بعید به نظر می رسد آستانه، مینسک، و ایروان به سیستم های مدرن تر موشکی سطح به هوای دوربرد، دست یابند. در واقع، هر سه این کشورها قبلا به دریافت موشکS-400 از روسیه ابراز تمایل کرده بودند؛ با این حال، مسکو تمایلی به فروش این سیستم ها با قیمت های پایین نداشت و ترجیح می داد این سیستم های پیشرفته را با قیمت بالاتری به چین بفروشد. کرملین همچنین در مراحل نهایی امضای قرارداد با هند برای فروش چهار تا پنج موشک S-400 قرار دارد، که انتظار می رود تحویل این موشک ها در سال 2020، آغاز گردد. با این حال، با توجه به ناتوانی صنعت دفاعی روسیه برای تامین تقاضاهای رو به رشد برای خرید موشک S-400، این تاریخ ممکن است به تاخیر بیفتد و حتی اگر یک یا چند عضو توافق سیستم های دفاع هوایی مشترک در آینده ای نزدیک برای دریافت موشک هایS-400 با هزینه ای کمتر با روسیه به توافق برسند، مسکو به احتمال زیاد قادر به عرضه این سیستم ها تا قبل از سال 2020 نخواهد بود. بدون سیستم های مدرن موشکی سطح به هوا دوربرد مانند Triumf، توانایی اعضای توافق سیستم های دفاع هوایی مشترک برای مقابله با چالش های پیش رو بسیار محدود باقی خواهد ماند. این امر زمانی مشهود می شود که اخیرا وزارت دفاع قزاقستان، مفهوم دفاع هوایی کشورهای مستقل مشترک المنافع را نیاز به توانمندسازی سیستم های دفاع هوایی مشترک به سطحی که دفاع مشترک نه تنها در برابر ناوبری هوایی، بلکه در برابر حملات هوایی را ممکن سازد، بیان کرده است. در واقع، بر خلاف موشک های S-400، که برای مقابله با تهدید ناشی از موشک های بالستیک (TBMS) و سیستم های سلاحی فراصوتی در حال ظهور، طراحی شده است، سیستم های موشکی سطح به هوا که در حال حاضر در اختیار ارمنستان، بلاروس و قزاقستان قرار دارد، دارای قابلیت های دفاع موشکی ناچیزی است. حتی سیستم های با قابلیت های بیشتر S-300PM و S-300V که در دسترس ارمنستان و بلاروس قرار دارد، توانایی های دفاعی TBM بسیار محدودی دارد. از دیدگاه صرفا فنی، مفهوم یک سیستم دفاع هوایی واقعا مشترک، خیالپردازانه است. با این حال، مسکو در مورد محدودیت های شرکای خود، توهم ندارد. ژنرال کوراچنکو در گفتگو با خبرنگاران در ماه سپتامبر 2015، اشاره کرد که در حال حاضر هیچ قصدی برای ایجاد یک سیستم دفاع موشکی مشترک در چارچوب توافق سیستم دفاع هوایی مشترک وجود ندارد و افزود که استقرار چنین سیستمی یک چشم انداز دورتر است. همانطور که تعدادی از کارشناسان روسیه اشاره می کنند، بیشتر برنامه های کوتاه مدت، به احتمال زیاد بر روی "ایجاد پوشش رادار بالای مرزهای اعضای توافق سیستم دفاع هوایی مشترک، تمرکز خواهد داشت. این موضوع، روسیه را به دریافت اطلاعات در مورد حوادث هوایی و در فضای بالای متحدان و کشورهای همسایه خود، قادر خواهد ساخت. همچنین، همکاری های نزدیک تر در مسائل دفاع هوایی برای حفظ دسترسی مسکو به هشدار زود هنگام موشکی و کنترل سیستم های نظارت هوایی خود واقع در قلمرو دیگر اعضای توافق سیستم دفاع هوایی مشترک، انجام می گیرد. این امر شامل ایستگاه رادار Hantsavichy در جنوب غربی بلاروس، ایستگاه رادار بالخاش در جنوب شرقی قزاقستان و ایستگاه فضایی اکنو-ام در جنوب غربی تاجیکستان، می شود. در نهایت، با توافقات بر روی ایجاد سیستم دفاع هوایی منطقه ای مشترک، همکاری نزدیکتر در حوزه دفاع هوافضا، کرملین را به اعمال فشار بیشتر بر شرکای خود برای پذیرش استقرار دارایی های دفاع هوایی و موشکی روسیه در قلمرو این کشورها (به منظور جبران عدم توانایی آن ها به تعهدات امنیتی)، قادر می سازد. روسیه در حال حاضر چندین موشک سطح به هوا و یک اسکادران از جنگنده های MiG-29 در ارمنستان، و همچنین تعدادی موشک های سطح به هوا کوتاه برد و جنگ افزار توپخانه ضد هوایی (AAA) در تاجیکستان دارد که برای دفاع از نیروهای زمینی روسیه مستقر در آن مناطق، تعبیه شده اند. همچنین مسکو در آینده می تواند هواپیماهای جنگنده را در پایگاه هوایی کانت در قرقیزستان، که در حال حاضر میزبان جنگنده های Su-25 و Mi-8 هلیکوپترهای روسیه است، مستقر نماید. یک توافقنامه دوجانبه در سال 2009 برای گسترش مدت اجاره پایگاه هوایی تا 49 سال به امضا رسید، اما این مدت بعدا به 15 سال کاهش یافت (این تاریخ از 29 ژانویه 2017 آغاز شده است). الماس بیک آتامبایف رئیس جمهور قرقیزستان در توضیح تصمیم به کاهش مدت اجاره، اشاره کرد که قرقیزستان در آینده باید تنها به قدرت خود تکیه داشته باشد. با این حال، اظهارات اخیر ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه در مورد این مسئله، حاکی از آن است که مسکو قصد ندارد در آینده ای نزدیک نیروهای خود را از این پایگاه خارج نماید. کرملین، سال ها امیدوار بود که بلاروس برای میزبانی یک پایگاه هوایی روسیه در قلمرو خود موافقت می کند (با توجه به اینکه سیستم های کهنه جنگنده بلاروس فاقد تجهیزات موثر لازم برای اجرای وظایف خود تحت شرایط توافق دفاع هوایی منطقه ای مشترک می باشد). با این حال، الکساندر لوکاشنکو، رئیس جمهور بلاروس، تسلیم فشارهای مسکو نشد. در نتیجه، روسیه چهار فروند جنگنده های Su-27Sm خود را از پایگاه هوایی در نزدیکی شهر بارانویچی خارج کرد و به احتمال زیاد جنگنده های چند منظوره Su-30SM مینسک را خواهد فروخت (احتمالا با تخفیف بسیار). لازم به ذکر است که مسکو جنگده های ذکر شده را به قزاقستان نیز می فروشد. قزاقستان، چهار فروند Su- 30SM را در آوریل 2015 و دو هواپیما را در دسامبر سال 2016 از روسیه دریافت کرد. به احتمال زیاد تصمیم آستانه برای تهیه Su-30SM ناشی از تمایل مشابه برای جلوگیری از فشار مسکو به داشتن پایگاه هوایی در خاک قزاقستان می باشد. در واقع، بسیاری در قزاقستان به این موضوع که آیا ادغام نزدیک تر با روسیه تحت شرایط دفاع هوایی منطقه ای مشترک، در خدمت منافع امنیتی کشور قزاقستان باشد، به دیده شک و تردید می نگرند. حتی دولت قزاقستان به دنبال محدود کردن میزان کنترل روسیه بر دفاع هوایی خود با جلب توافق مسکو برای استقرار سیستم پست فرماندهی مشترک در آلماتی، بوده است (ارمنستان و بلاروس نیز در این زمینه توافقات مشابهی با روسیه عنوان کرده اند). آستانه همچنین به دنبال کاهش وابستگی خود به مسکو برای تامین سلاح و آموزش بوده است، با این حال، قزاقستان با تصمیم گیری برای شرکت در سیستم دفاع هوایی منطقه ای مشترک، به ناچار خود را به روسیه نزدیک تر کرده است. همانطور که در آگوست 2016 در تحلیلی از نشریه روسی (Russian Analytical Digest) آمده است: همکاری دفاع هوایی روسیه-قزاقستان، مانع قابل توجهی برای مشارکت شرکت های دفاعی غربی در حوزه بسیار حساس بخش دفاعی قزاقستان است. با ادامه یافتن اهمیت بحث دفاع هوافضا در تفکر امنیت ملی روسیه، سیستم دفاع هوایی مشترک به یک ابزار سیاسی و نظامی مهم برای مسکو، تبدیل خواهد شد. با این حال، قابلیت های محدود دفاع هوایی (و حتی دفاع موشکی محدودتر) شرکای روسیه، همچنان به عنوان یک مانع عمده برای ایجاد سیستم های دفاع هوایی موثر مشترک منطقه ای، عمل می نماید، و تا حد زیادی توسعه سیستم های دفاع هوایی مشترک را جهت غلبه بر چالش های دفاع هوا فضا، به تاخیر می اندازد. با این وجود، تصویب توافقات در این زمینه به مسکو اجازه می دهد تا حضور دارایی های روسی را در مناطق دیگر اعضای توافق سیستم دفاع هوایی مشترک حفظ کند و همچنین این توافقات، برای اعمال فشار مسکو بر شرکای خود در مورد اخذ مجوز ایجاد پایگاه های روسیه و دارایی های دفاع موشکی در خاک این کشورها، مبنای قانونی ایجاد می نماید. حتی اگر شرکای روسیه قادر به پیدا کردن وسیله ای برای تقویت توانمندی های خود و یا مقاومت در برابر فشار مسکو باشند، ادغام و همکاری نزدیک تر در چارچوب توافق سیستم دفاع هوایی مشترک به معنای افزایش اتکا به مسکو برای تامین تجهیزات و آموزش های جدید است. انتهای مطلب/.